Wszystko zaczęło się w 1876 roku. Zakopane nie przypominało jeszcze dzisiejszego kurortu, a drewno było jednym z najważniejszych materiałów wykorzystywanych przez miejscowych rzemieślników. Powstająca szkoła miała zapewnić młodym góralom umiejętności pozwalające zdobyć zawód.
Z czasem niewielka placówka stała się jednym z najważniejszych ośrodków kształcenia artystycznego w Polsce. Jej uczniowie nie tylko doskonalili techniki rzeźbiarskie, ale również poszukiwali nowych form, łącząc podhalańskie tradycje z europejskimi trendami. Jubileuszowa wystawa pokazuje tę przemianę poprzez dzieła znanych twórców oraz przedmioty, które po raz pierwszy trafiły przed oczy publiczności z muzealnych magazynów i prywatnych kolekcji.
Wyobraź sobie szkolną pracownię pod koniec XIX wieku. Zapach świeżo obrabianego drewna, uczniów pochylonych nad warsztatami i nauczyciela, który uważnie obserwuje każdy ruch dłuta. Efekty takiej pracy można dziś podziwiać w willi Oksza.
Jednym z najcenniejszych eksponatów jest ołtarz wykonany w 1893 roku przez uczniów szkoły, według projektu jej pierwszego dyrektora, Franciszka Neužila. To przykład kunsztu, który wykraczał daleko poza naukę podstaw rzemiosła.
Wystawa przypomina także sukces zakopiańskiej szkoły na Międzynarodowej Wystawie Sztuk Dekoracyjnych i Nowoczesnego Przemysłu w Paryżu w 1925 roku. Szczególną uwagę przyciąga replika Ołtarza Bożego Narodzenia Jana Szczepkowskiego, uznawanego za jedno z ważnych dzieł polskiego art déco.
Takie historie pokazują, że Zakopane od dawna przyciągało nie tylko miłośników gór, lecz także ludzi sztuki. Planując pobyt, warto sprawdzić noclegi w Zakopanem i przeznaczyć przynajmniej jedno popołudnie na odkrywanie jego artystycznego dziedzictwa.
Historia zakopiańskiego snycerstwa nie zatrzymała się na tradycyjnych ornamentach. W XX wieku coraz większe znaczenie zyskiwały indywidualne pomysły artystów, eksperymenty z formą i nowoczesne wzornictwo.
Szczególną rolę odegrał Antoni Kenar. Wspólnie z Haliną Micińską-Kenarową stworzył środowisko, w którym ceniono samodzielność, twórczą odwagę i wzajemny szacunek. Tak narodziła się wspólnota „kenarowców”, której tradycje pozostają żywe do dziś.
Na wystawie można zobaczyć oryginalne meblorzeźby, ceramikę, drewniane zabawki i tkaniny. Prezentowane są również prace Jana Skotnicy, Jana Nalborczyka i Jana Zapotocznego. Każdy z tych twórców inaczej wykorzystywał możliwości materiału, udowadniając, że rzemiosło może stać się pełnoprawną sztuką.
Nieprzypadkowo jubileuszową ekspozycję przygotowano właśnie tutaj. Willa Oksza to jeden z budynków zaprojektowanych przez Stanisława Witkiewicza, twórcę stylu zakopiańskiego. Powstała w latach 1895–1896 dla Bronisławy i Wincentego Korwin-Kossakowskich.
Co ciekawe, nazwę „Oksza” otrzymała dopiero po zmianie właściciela w 1899 roku. Dziś sama architektura willi stanowi doskonałe dopełnienie opowieści o miejscowej sztuce i rzemiośle.
Wystawę można oglądać do 3 stycznia 2027 roku w Galerii Sztuki w willi Oksza przy ulicy Zamoyskiego 25. Muzeum jest nieczynne w poniedziałki. Od wtorku do czwartku oraz w niedziele zaprasza w godzinach 9:00–17:00, natomiast w piątki i soboty od 11:00 do 19:00. Bilet normalny kosztuje 24 zł, a ulgowy 12 zł. Aktualne informacje znajdują się na stronie Muzeum Tatrzańskiego.
Jeśli planujesz kilkudniowy wyjazd, możesz również sprawdzić tanie noclegi w Zakopanem i odwiedzić inne zabytkowe wille oraz muzea.
Wystawa „Nasza rzecz” przypomina, że historia Zakopanego zapisana jest nie tylko w górskich szlakach i drewnianych domach. Można ją odnaleźć również w niewielkich przedmiotach, które przed laty powstawały pod dłutami uczniów. To właśnie dzięki nim zwykłe drewno stało się częścią niezwykłej artystycznej tradycji.
Źródło zdjęcia głównego: Fot. Piotrekwas/ Wikimedia Commons/ CC BY-SA 3.0 PL
ul. Spyrkówka 7, Zakopane
ul. Nowotarska 53, Zakopane
ul. Przewodnika Józefa Krzeptowskiego 42/28, Zakopane
ul. Guty 15a, Zakopane
ul. Podhalańska 16 16, Zakopane
ul. Stroma 2/a, Zakopane
